Kinderen tot hun 13 jaar van de digitale boot afhouden? Dat zal niet helpen.

Nieuws

Kinderen tot hun 13 jaar van de digitale boot afhouden? Dat zal niet helpen.

Elke Boudry is communicatie- en projectcoördinator Mediawijs, het Vlaams kenniscentrum voor Digitale en Mediawijsheid van de Vlaamse Overheid.

Veeleer dan hun kinderen iets te verbieden, kunnen opvoeders hen beter bij de hand nemen om samen het digitale pad te verkennen.

Reclame op maat van kinderen anno 2000. Ouder en kind schuiven aan bij de kassa. Op ooghoogte staan allerlei felgekleurde snoepjes strategisch uitgestald. Het kind zeurt. Fast forward naar 2018. Een kind zit weggezakt in de zetel op de tablet en installeert een nieuw spelletje. Allerlei toestemmingen worden gevraagd: locatie, adresboek, foto's... Ja, klik. Oké, klik... en spelen maar! Achterliggend worden allerlei gegevens verzameld over het surf- en zoekgedrag van je kind. Het krijgt in het (gratis!) spelletje al snel reclame op maat. Vlug een reclamefilmpje kijken in ruil voor extra levens? Check! En hop, een reclamebanner voor een leuk speelgoedje. Goed gezien? Wegklikken en voortspelen. Binnenkort gezeur aan de keukentafel.

Wie ligt daar nu echt wakker van? Veel ouders alvast niet. Maar toch zijn zij het die binnenkort hun kinderen toestemming zullen geven om online diensten, zoals sociale media, te gebruiken onder de 13 jaar. Je kunt je de vraag stellen of zij wel voldoende kunnen inschatten wat dit allemaal inhoudt? En of ouderlijke toestemming überhaupt de beste manier is om de online privacy van kinderen te beschermen?

Want de nieuwe Europese wet, de AVG, legt vanaf eind mei een grote verantwoordelijkheid bij de ouders. Zij moeten als enigen beslissen of hun kind in staat is te begrijpen hoe de online wereld werkt, terwijl veel ouders zich daar zelf nog vragen over stellen.

Participatie

Naast het recht op bescherming, hebben kinderen ook recht op participatie. Vroeg of laat zullen ze hun eerste stappen in die online wereld zetten, en hen zo lang mogelijk van de digitale boot afhouden zal daar niet bij helpen. De discussie over de leeftijd waarop kinderen online diensten kunnen of mogen gebruiken, creëert vooral een illusie van bescherming.

Een hogere leeftijdsgrens of ouderlijke toestemming zal kinderen niet per se behoeden voor de risico’s rond hun online mediagebruik. Maar wat dan wel? Volwassenen spelen een grote rol! Ook andere opvoeders moeten kinderen stimuleren om hun digitale vaardigheden te ontwikkelen en hen vertrouwd maken met de online do’s-and-don’ts. Want dankzij hun kritische instelling kunnen zij kinderen als geen ander bijstaan bij hun online mediagebruik.

Samen

Veeleer dan hun kinderen iets te verbieden, kunnen ze hen beter bij de hand nemen om samen het digitale pad te verkennen. Net zoals ze hen veilig leren oversteken of zwemmen, moeten ze hen leren om zo veel mogelijk kansen te grijpen en risico’s te minimaliseren. Inzetten op mediawijsheid is dus de beste bescherming! Initiatieven als MediaNest.be, een website waar ouders terecht kunnen met al hun vragen over mediaopvoeding, zetten hier sterk op in: zo worden ouders niet alleen zelf mediawijzer, maar helpen ze ook hun kinderen de online wereld bewuster te verkennen.

Maar dat betekent niet dat de verantwoordelijkheid van bedrijven er minder op wordt. In plaats van kinderen weg te houden van bepaalde online diensten, is het misschien een betere strategie als organisaties hun websites meer op maat te maken van een jonger publiek. Hoe dan ook zullen kinderen online media nooit leren gebruiken als ze enkel langs de kant mogen toekijken.

En dan kan mediawijsheid zowel voor ouders als kinderen een geruststellende factor zijn. En dus binnenkort aan de keukentafel: een boeiend gesprek over waarom sommige apps en sociale media gratis zijn. En over hoe grappig het is dat de reclame voor die toffe sneakers overal blijft opduiken? Want die staan intussen al lang in de schoenenkast te blinken.

Dit opiniestuk werd door De Morgen gepubliceerd op 14 februari 2018.