Mediawijs online
Tool
8 april 2014

Boek: Mediawijs Online, jongeren en sociale media

Het klikt tussen jongeren en sociale media. Maar alles heeft zijn prijs. Dat jongeren online worden geconfronteerd met risico’s is niet nieuw. Hoe zorgen we er voor dat onze kinderen veilig kunnen internetten? Net zoals we jongeren proberen aan te zetten om zich veilig in het verkeer te bewegen, of niet met vreemden mee te gaan als ze buitenspelen, moeten we hen ook leren om veilig en respectvol met anderen online om te springen. Michel Walrave en Joris Van Ouytsel (MIOS Universiteit Antwerpen) schreven in opdracht van Mediawijs het handboek ‘Mediawijs Online’, dat een klare kijk biedt op het gebruik, de vele voordelen maar ook de risico’s van sociale media. Cyberpesten, Grooming (het benaderen van en contact leggen met kinderen door een volwassene), sexting (het sturen van seksueel getinte berichten of pikante foto's of video's) en cyberliefde zijn maar enkele van de topics die aan bod komen. 

Het internet bevat een schat aan informatie, maar ook verschillende ongewenste inhouden. Jongeren kunnen het slachtoffer worden van leeftijdsgenoten, volwassenen of bedrijven met slechte intenties. Pesterijen, racisme en andere vormen van geweld komen ook online voor. Daarnaast komen jongeren ook in contact met nieuwe vormen van marketing en wordt hun persoonlijke informatie gebruikt voor het aanbieden van gepersonaliseerde reclame. Ouders zijn zich niet altijd bewust van die risico’s en kunnen misschien denken dat ze jongeren niets kunnen leren over computer- en internetgebruik.

“Maar volwassenen kunnen jongeren net wel heel veel bijbrengen over het kritisch en bewust omgaan met sociale media”, stellen de auteurs in het boek. Daarom brengt Mediawijs.be samen met MIOS Universiteit Antwerpen een sensibiliseringsgids uit, gericht naar ouders, leerkrachten en andere jongerenbegeleiders.

Mag ik op internet?

Het beperken van internetgebruik is niet de beste oplossing. Internet heeft immers enorm veel voordelen, die ruimschoots opwegen tegen de nadelen. Het is belangrijk dat ouders met hun kinderen in dialoog gaan over hun internetgebruik. Wanneer jongeren bijvoorbeeld een account openen bij een sociaalnetwerksite, is het aangewezen om met hen te praten over de kansen en de risico’s en om met hen de privacy instellingen te overlopen. Naast de risico’s, gaat de gids ook verder in op de mogelijkheden die sociale media bieden.

“We willen met deze gids vooral ook een positief verhaal brengen, waarbij de kansen van sociale media voor jongeren benadrukt worden”, stellen de auteurs.  

In het boek Mediawijs Online worden vele concrete tips en adviezen gegeven bij het gebruik van sociale media tijdens gebeurtenissen die centraal kunnen staan in het leven van kinderen en jongeren zoals de ontwikkeling van een online identiteit, het sluiten van online vriendschappen, cyberliefde. Ook cyberpesten komt aan bod.

“We proberen steeds vanuit de situatie van de ouder, leraar of andere begeleider van jongeren mee te denken over hoe we jongeren kunnen helpen om de kansen van sociale media ten volle te benutten terwijl de risico’s zoveel mogelijk beperkt worden. We geven tips over concrete acties die je samen met jongeren zou kunnen ondernemen en geven advies over hoe je zo goed mogelijk met hen over hun internetervaringen kan spreken.” (Michel Walrave)

De gids werd opgesteld in samenwerking met leraren en praktijkdeskundigen uit talrijke organisaties die dagelijks beroepsmatig geconfronteerd worden met e-safetyproblemen. Hierdoor komen bij ieder thema ook praktijkgerichte tips aan bod om kansen en problemen te herkennen, bespreekbaar te maken en jongeren bij te staan met advies.

De auteurs?

De auteurs zijn Michel Walrave en Joris Van Ouytsel van de onderzoeksgroep MIOS, Universiteit Antwerpen.

  • Michel Walrave is professor communicatiewetenschappen aan de Universiteit Antwerpen. Hij is verantwoordelijk voor de onderzoeksgroep MIOS.  In zijn onderzoek focust hij op het ICT-gebruik van jongeren en gerelateerde privacy- en andere risico's.
  • Joris Van Ouytsel doet doctoraatsonderzoek naar online self-disclosure bij adolescenten bij de onderzoeksgroep MIOS van de Universiteit Antwerpen. In 2013 deed hij projectwerk voor Mediawijs.be en was hij betrokken bij ander onderzoek naar mediawijsheid. 

Benieuwd wat experten van Mediawijs Online vinden? 

Mediawijs Online behaalde het GPRC label (Garanteed Peer Reviewed Content).  Met dit kwaliteitslabel geeft de Vlaamse Uitgevers Vereniging (VUV) aan dat de publicatie die dit label draagt een peerreviewprocedure heeft doorlopen die beantwoordt aan de internationale wetenschappelijke standaarden.

Veel informatieve publicaties laten de lezer vaak zweven, doordat tips te algemeen blijven. Zo niet Mediawijs online. Met het boek Mediawijs online. Jongeren en sociale media proberen Michel Walrave en Joris van Ouytsel jongeren en hun opvoeders advies te geven over hoe ze eventuele risico's van media kunnen beheersen en meer kunnen genieten van de voordelen van media, in plaats van onzekerheden en angsten bij opvoeders verder aan te wakkeren. (Peter Nikken - specialist jeugd, media en opvoeding bij het Nederlands Jeugdinstituut)

Objectief, zonder een belerend vingertje uit te steken op een aangename manier te lezen. Zo komt Mediawijs Online tegemoet aan degelijke informatie voor ouders en andere opvoeders. (Davy Nijs - UCLeuvenLimburg)

Lees hier de volledige recensies van de auteurs en nog vele andere. 

Hoe bestellen?

Werken mee aan dit initiatief