Tool
30 oktober 2015

Fiches: 8 profielen van digitale ongelijkheden

De Vlaamse overheid digitaliseert en wil zoveel mogelijk mensen beter bedienen. Maar niet iedereen gaat op dezelfde manier om met digitale media.  Het digitaal mediagebruik van mensen wordt beïnvloed door verschillende factoren zoals toegang tot het internet, autonomie in gebruik, of ondersteuning door familie of collega's.

  • Ilse Mariën en Dorien Baelden - onderzoekers bij iMinds / SMIT / Vrije Universiteit Brussel (VUB) -  onderzochten die factoren en beschrijven in een recent rapport acht profielen van digitale ongelijkheden. Aan de hand van de acht profielen kunnen we de doelgroepen van onze dienstverlening of ons beleid beter in kaart brengen en een strategie ontwikkelen op maat van ieder profiel.
  • The digital outcasts - media-arme leefwereld, laag zelfvertrouwen en zelfbeeld
  • The hopelessly undigital - sociaal uitgesloten, meegaan moet maar lukt niet
  • The digital fighters - sterk gemotiveerd (maar strugglen), digitale evolutie gaat te snel
  • The smoothly digital - sociaal ingesloten, krijgen en geven digitale ondersteuning
  • The digital all-stars - participeren in alle levensdomeinen, tekenen krijtlijnen uit
  • The unexpected digital masters - anders dan hun peers, zeer hoge autonomie
  • The unexpected digital drop-outs - zeer lage motivatie om digital media te gebruiken
  • The digitally self-excluded - media-arme levensstijl, komen voor in alle socio-economische groepen

Als overheid moeten we eigenlijk met élk van die acht profielen rekening houden. Niet alleen met de "smoothly digital" maar evengoed met de "digital outcasts", de "unexpected digital drop-outs" én de "digital all-stars". Die laatste groep van voorlopers kunnen we immers evengoed verliezen, als we hen niet genoeg digitale mogelijkheden bieden.

Al gaat onze zorg spontaan allicht eerder naar de mensen die digitaal niet mee zijn. Zij hebben het sociaal-economisch immers ook al moeilijk, en die ongelijkheid willen we niet vergroten. Toch? Ja en neen. Een van de interessante vaststellingen is namelijk dat de relatie tussen sociale en digitale uitsluiting niet zo rechtlijnig is als in vroeger onderzoek werd aangegeven. Hetzelfde geldt voor "ouderen" versus "jongeren". Mariën en Baelden kijken niet alleen naar sociaal-economische factoren, maar ook naar factoren zoals autonomie in gebruik en "soft skills" zoals zelfvertrouwen of de vaardigheid om hulp te vragen.

De acht profielen bieden zo een meer genuanceerd, diepgaand en volledig overzicht van digitale uitsluitingsmechanismen dan de bestaande modellen. Maar inderdaad, voor de meeste mensen in een sociaal kwetsbare situatie blijft het Mattheuseffect helaas spelen. Kansrijke groepen  kunnen hun eigen positie in de maatschappij makkelijker en sneller versterken door het strategisch inzetten van digitale media, in tegenstelling tot kwetsbare groepen.

Bijlagen
Meld je aan om de bijlagen van deze tool te downloaden.

Werken mee aan dit initiatief