Tool

Cyber-Scan: De toolkit om het anticyberpestbeleid van je school vorm te geven

Met de opkomst van digitale technologieën is een nieuwe vorm van pesten ontstaan: cyberpesten.

Cyberpesten en offline pesten vertonen veel gelijkenissen, maar er zijn ook unieke eigenschappen van cyberpesten die belangrijke implicaties hebben voor de aanpak ervan. Zo kan cyberpesten 24/7 plaatsvinden, kan het anoniem gebeuren en zijn er vaak meer getuigen.

Een beleid ontwikkelen tegen cyberpesten helpt de school om het te voorkomen en effectief aan te pakken. De nadruk ligt op de betrokkenheid van zoveel mogelijk schoolactoren, zoals leerkrachten, leerlingen en ouders. Daarnaast is er ook bijzondere aandacht voor de kenmerken van cyberpesten.

Mediawijs (het Vlaams Kenniscentrum Mediawijsheid) zet samen met de Gie Deboutte en Universiteit Antwerpen haar schouders onder de ontwikkeling van Cyber-Scan, een gloednieuw instrument waarmee scholen een beleid tegen cyberpesten kunnen ontwikkelen. Cyber-Scan kwam er met steun van de Departementen Media en Onderwijs en werd ontwikkeld in samenwerking met De Aanstokerij.

Je kan beroep doen op externe begeleiders om alles in goede banen te leiden. Zo kan je terecht bij De Aanstokerij, Jong & Van Zin en Mediaraven. Deze organisaties hebben expertise in vormingen aan het onderwijs en namen deel aan de TTT over Cyber-Scan. Zij kunnen een aanpak op maat van de noden van de school voorzien.

Veel plezier! 

Te downloaden (De bijlagen staan onderaan. Aanmelden is noodzakelijk)

  • De speluitleg: De handleiding met alle nodige informatie om het spel te kunnen begeleiden (A4-formaat, 13 pagina's, dubbelzijdig afdrukken)
  • Het speloverzicht: De drie fases in een notendop, op te hangen tijdens het spel voor het overzicht te bewaren (A4-formaat, 1 pagina)
  • De bouwstenen: 35 kaartjes met de bouwstenen van een goed anticyberpestbeleid (A4-formaat, 6 kaartjes per pagina, enkelzijdig afdrukken)
  • Scoreblad: Te gebruiken tijdens fase 1 om scores bij te houden (A4-formaat, 1 pagina)
  • Apps: Te gebruiken tijdens fase 2 om de bouwstenen verder uit te werken (A4-formaat, aantal pagina's te bepalen, enkelzijdig afdrukken)

Te bestellen (of te downloaden)

  • Het spelbord: Een poster op A1-formaat waarop een batterij staat. Op deze batterij komen de bouwstenen te liggen. De poster is langs 2 kanten bedrukt. Op de achterkant staat de missie van een goed anticyberpestbeleid. De bestellink vind je terug onderaan dit artikel, maar je kan hem dus ook zelf afdrukken (idealiter: A2-formaat, dubbelzijdig afdrukken).

Wat zijn de succesfactoren van het initiatief?

Zorg voor een sfeer waarin deelnemers het gevoel hebben vrij te kunnen praten. 

Zorg voor een team van een 5-tal sleutelactoren. Dit kunnen o.a. directieleden, zorgcoördinatoren, preventieverantwoordelijken, leerlingenbegeleiders of CLB-medewerkers zijn. De deelnemers bijzondere intersse in of affiniteit met (cyber)pesten.

Voorzie minstens 2 uur voor het hele traject of splits op in 3 fasen. Per fase raden we deze minimale richttijd aan:

  • fase 1: Battlerij - 40 minuten
  • fase 2: App-klaar - 50 minuten
  • fase 3: M-actie-malisatie - 30 minuten

Neem voldoende tijd voor elk van de fases! Het opsplitsen over meerdere dagen geeft de deelnemers tijd om een aantal zaken te laten bezinken en met collega's te overleggen die niet deelnamen aan het groepsgesprek. 

Het spelverloop zal afhangen van de mate waarin je school al een (cyber)pestbeleid heeft ontwikkeld. Zo kan het zijn dat er al heel wat bouwstenen aanwezig zijn op de school, zoals een vetrouwenspersoon of een definitie van wat de school als pesten ziet. Deze bouwstenen kunnen dan makkelijk doorvertaald worden van pesten naar cyberpesten. Indien de school nog geen beleid rond pesten heeft, zal tijdens het groepsgesprek naar boven komen welke bouwstenen relevant zijn voor het uitwerken van een antipestbeleid, met bijzondere aandacht voor de problematiek van cyberpesten.

Het spel kan in principe zonder externe begeleiding gespeeld worden. Als je graag iemand voorziet die buiten de school staat (en dus neutraler is), kan je één van bovenstaande organisaties contacteren. Medewerkers van deze organisaties volgden een TTT over Cyber-Scan en kunnen vanuit hun expertise het spel komen begeleiden op maat van de school!

Werkvorm

> Setting

Schoolinterne/-externe nascholingen of tijdens werkvergaderingen. 

> 3 fases

Cyber-Scan is een interactieve toolkit bestaande uit 3 fases, die door schoolteams na elkaar of apart uitgevoerd kunnen worden.

In de 1ste fase wordt een inventarisatie gemaakt van het huidige schoolbeleid rond cyberpesten en worden bouwstenen voor een goed anticyberpestbeleid aangereikt. De bouwstenen zijn in 4 categorieën onder te brengen: preventie, detectie, interventie en nazorg. Tijdens een speelse groepsdiscussie wordt afgetoetst in hoeverre deze bouwstenen al aanwezig zijn in het huidige schoolbeleid en welke ontbreken. Zo geeft deze fase een overzicht van de sterktes en werkpunten van het eigen beleid.

De bouwstenen uit de 1ste fase, die op dat moment prioriteit hebben, worden meegenomen naar de 2de fase. Met behulp van (fictieve) apps wordt elke bouwsteen grondig geanalyseerd en bekeken hoe deze verbeterd kan worden.

De 3de fase bestaat uit het opstellen van een concreet actieplan. Aan de hand van de analyses uit de 2de fase worden concrete doelen vooropgesteld en personen binnen en buiten de school betrokken om dit doel te bereiken. 

Links

Bijlagen
Meld je aan om de bijlagen van deze tool te downloaden.

Gerelateerd

troll make internet mad
Artikel
2017