Opinie

Dit is de echte reden waarom Apple adblockers toelaat - De nieuwste oorlog in tech

Stefan Grommen - De Morgen

Paniek in medialand dezer dagen. Want versie 9 van Apples mobiele besturingssysteem iOS ondersteunt zogenaamde 'content blockers', waarmee ook advertenties kunnen worden geblokkeerd. Vaarwel online verdienmodel voor grote en kleinere uitgeverijen. Maar is het einde van door advertenties gefinancierde nieuwssite wel waar Apple op doelt met deze opmerkelijke zet? Of zijn er andere belangen mee gemoeid?

Nu iOS 9 deze week officieel de markt op werd gegooid, worden op iPhones en iPads met die versie van het besturingssysteem 'content blockers' ondersteund. Daarmee kunnen ontwikkelaars onderdelen van een webpagina laten verdwijnen als de gebruiker die opent in de Safari-webbrowser. Ook online advertenties dus, daarvoor zijn al verschillende apps beschikbaar. En laat die advertenties vandaag nu net een groot deel van de beschikbare inhoud van het wereldwijde web financieren.

Die advertenties zijn, zoals The Verge-hoofdredacteur Nilay Patel schrijft, "een ongemakkelijk compromis tussen de ware prijs van mediaproductie en de prijzen die consumenten ervoor willen betalen". Net zoals tv-programma's worden onderbroken door minutenlange spotjes of de artikels in uw favoriete weekblad plots tien keer zo lelijk zijn door die knoert van een advertentie rechtsonderaan, zo hengelen ook online advertenties onbeschaamd en vaak op bijzonder ergerlijke wijze naar uw aandacht. Voor die aandacht willen heel wat bedrijven nog wel betalen.

Maar Patel wijst ook op een belangrijk fenomeen in de online advertentiemarkt: de dominantie van één speler, met name Google. Google heeft met DoubleClick for Publishers (DFP) de grootste advertentieaanbieder van het internet in huis. Daarnaast runt Google met AdX ook de grootste advertentieplatform van het web. Via DFP kunnen uitgevers hun eigen advertenties lanceren, via AdX biedt Google de zogenaamde 'programmatische' advertenties. Die werken op basis van algoritmes, om ze zo relevant en efficiënt mogelijk te maken.

Met die webadvertenties verdient Google bakken geld. Daarvoor is de zoekmotor van de internetreus het vertrekpunt. Want wie zoekt via Googles zoekmotor ziet zoekadvertenties en belandt zo op webpagina's, waar Google nog eens geld verdient via DFP en AdX. "Maar Googles zoekmotor werkt niet als het web niet doorzoekbaar is", redeneert Patel. "Dus Google heeft er enorm veel belang bij om het web winstgevend te maken voor mediabedrijven, zodat het al die content kan doorzoeken."

Oorlog

Laat daar nu net Apple op de proppen komen. Want nu er almaar meer mensen via hun mobiele toestel zoeken, gebruiken ze ook erg vaak de Safari-browser van Apple (daar waar ze op hun laptop of desktop veel vaker voor Google Chrome kiezen). Die dominatie van Safari geeft Apple macht over wat er op het internet gebeurt. "Die macht betekent dat Google inkomstenplatform almaar meer onder controle komt van een grote rivaal", analyseert Patel. "En met iOS 9 en content blockers merk je dat Apple probeert met volle kracht het mes te zetten in Googles inkomstenplatform."

'Google heeft er enorm veel belang bij om het web winstgevend te maken voor mediabedrijven, zodat het al die content kan doorzoeken' - The Verge-hoofdredacteur Nilay Patel

In iOS 9 kan je bijvoorbeeld beter zoeken, ook in apps, waardoor je gebruikers wegtrekt van het web. Bovendien kunnen die gebruikers advertenties blokkeren, waarna Apple de panikerende uitgevers het Apple News-platform naar voren schuift. Daarin zal het bedrijf hen onblokkeerbare advertenties aanbieden - in ruil voor een flinke commissie, dat spreekt. Ook Facebook duikt hier op in dit verhaal, want ook Facebook probeert momenteel de contentaanbieders te lokken via zijn Facebook Instant Articles-functie. Met Instant Articles kunnen uitgeverijen hun artikels aanbieden binnen de Facebook-app. En jawel, ook in de Facebook-app zijn advertenties niet te blokkeren. Gezien de populariteit van Facebooks app lijkt het socialmediabedrijf de beste kaarten op tafel te hebben om met de advertentiecenten te gaan lopen.

"Dus het is Apple versus Google versus Facebook, elk met zijn eigen inkomstenplatform. Google heeft het web, Facebook heeft zijn app en Apple heeft de iPhone. Het is de nieuwste en grootste oorlog die momenteel gaande is in de technologiewereld", concludeert Patel.

Ironie

De vraag is niet of Google advertentie-inkomsten zal mislopen, maar hoeveel. PageFair en Adobe denken dat de internetreus dit jaar al 22 miljard dollar aan 'geblokkeerde' omzet zal verliezen. Maar sommige analisten, zoals Paul Vogel van de financiële dienstverlener Barclays, temperen de dramatiek van Patel enigszins door te stellen dat adblocking nog lang zo wijdverbreid is als wordt beweerd. Amper 9 procent van de pc-gebruikers heeft een adblocker geïnstalleerd, hoewel die toch alom beschikbaar zijn. En zelfs als de mobiele adblocking die van de pc zal overstijgen, zou de impact op Googles reclame-inkomsten niet meer dan 1,5 procent mogen bedragen.

'Zelfs als de mobiele adblocking die van de pc zal overstijgen, zou de impact op Googles reclame-inkomsten niet meer dan 1,5 procent mogen bedragen' - Barclays-analist Paul Vogel


Ook Andrew Moore, een voormalige Google-topman en nu decaan van de informaticafaculteit van de Carnegie Mellon-universiteit, sust in The Atlantic. Volgens hem hebben apps al veel langer de omzetstroom van online advertenties vernietigd. Volgens hem draait de vraag nu al eerder om wat de volgende manier zal zijn om geld te verdienen. Gesponsorde artikels, die er haast net zo uitzien als redactionele exemplaren bijvoorbeeld? Of zoekresultaten die niet meer gerangschikt worden op relevantie, maar wel op welk bedrijf er het meeste voor betaalt? "De lijnen tussen advertenties en inhoud zullen vager worden", stelt Moore.

Als dat het geval zal zijn, is de ironie compleet, concludeert The Atlantic. Want dan zullen zij die ervoor kozen om 'irritante' advertenties op hun webpagina's te blokkeren zo uiteindelijk een nog veel meer aanwezige vorm van advertenties hebben aangemoedigd. "Een soort die moeilijker te vermijden zal zijn, moeilijker te identificeren en onmogelijk om te blokkeren."

Dit artikel werd geschreven door Stefan Grommen en verscheen op 18 september 2015 in De Morgen: http://www.demorgen.be/economie/dit-is-de-echte-reden-waarom-apple-adblockers-toelaat-bbd0d2b5/

Lees meer over