Mediagebruik kinderen en jongeren, een uitdaging voor ouders

Nieuws

Mediagebruik kinderen en jongeren, een uitdaging voor ouders

Nieuwe website over mediaopvoeding op komst

De meeste ouders zien het stijgend mediagebruik van hun kinderen als positief, maar vooral ook als een uitdaging. Veel ouders zijn zich nauwelijks bewust van wat hun kinderen online doen. Mediawijs.be lanceert daarom volgend jaar een website samen met heel wat partners om ouders te ondersteunen bij hun mediaopvoeding.

Vlaams minister cultuur, media, jeugd en Brussel Sven Gatz: “Met dit project biedt het kenniscentrum mediawijsheid een goede ondersteuning aan ouders om samen met hun kinderen op een wijze manier te leren omgaan met media. Kinderen worden vandaag op jonge leeftijd geconfronteerd met nieuwe technologieën en communicatiekanalen en dat brengt heel wat uitdagingen met zich mee. Zowel voor ouders als voor kinderen. Mediawijsheid is een belangrijke klemtoon binnen mijn mediabeleid. Het kenniscentrum mediawijsheid wil iedereen stimuleren om slim en bewust om te gaan met media door risico’s goed te leren inschatten maar ook de opportuniteiten te benutten.”

Mediawijs.be, het Vlaams Kenniscentrum Mediawijsheid*, onderzocht samen met het Joint Research Centre (JRC) van de Europese Commissie hoe jonge kinderen en hun ouders omgaan met (digitale) media. Ze koppelde dit aan de recentste data van verschillende Vlaamse, nationale en internationale monitors* naar (digitaal) mediagebruik. Mediawijs.be stelt deze onderzoeksresultaten voor op het Vlaams Mediawijs Congres op 17 november 2015 dat live wordt uitgezonden via live.mediaraven.be.

Kinderen en digitale media, hoe zit dat nu echt?

Kinderen (-12) kunnen vrij goed aan de slag met digitale media. “Ik verschiet er van hoe handig ze is met de tablet, vooral met dat touchscreen. Terwijl ze bij de TV niet op pauze of stop kan drukken”, moeder over 3 jarige dochter in JRC onderzoek België. Zo weten de meeste kinderen welke knop ze moeten indrukken om hun favoriete spelletje te spelen. Ze leren dat via andere gezinsleden, door te kijken en door hulp, of door zelf te experimenteren. Dat kinderen filmpjes kunnen bekijken en spelletjes spelen, wil echter niet zeggen dat ze weten wat er allemaal ‘online’ gebeurt. Het merendeel kent dan ook de bijhorende risico’s en opportuniteiten niet.

Jongeren (+12) gebruiken het internet om zich te informeren, te communiceren en zichzelf te entertainen. Ze doen dat vaker en vlotter dan volwassenen, zeker wat betreft het online delen van foto’s. Maar in tegenstelling tot wat we vaak denken, maken onze digital natives niet noodzakelijk meer gebruik van alle online mogelijkheden. Zo zullen ze, net zoals volwassenen, in beperkte mate online participeren, zoals een blogpost maken of een tweet posten. Ook niet alle jongeren gebruiken digitale media op dezelfde wijze, er zijn zelfs heel grote verschillen merkbaar.

Zowel bij kinderen, als jongeren is er daarom nog veel ruimte voor begeleiding in hun digitaal mediagebruik en mediawijsheid.

Ouders weten nauwelijks wat hun kinderen online doen  

De meeste ouders zien digitale media als positief, maar tegelijk ook als een uitdaging. Bij jongere kinderen (-8) zijn ze vooral bezorgd over een vorm van media-verslaving. Heel veel ouders geven aan dat kinderen lijken ‘vast te plakken’ aan hun digitale media en soms zelfs moeilijkheden hebben om een verschil te maken tussen de realiteit en het spel/video.

De kans dat hun kinderen via digitale media ongewenste contacten hebben of geconfronteerd worden met ongepaste inhoud (geweld, bloot, seks en/of taalgebruik), schatten ouders als laag in. Ze denken dat hun kinderen niet vaardig genoeg zijn om dit tegen te komen of ernaar op zoek te gaan. Het merendeel van de ouders vertrouwt er dus op dat hun kinderen niet overdreven in de problemen zullen komen door het gebruik van digitale media. Pas wanneer hun kinderen wat ouder zijn, en sociale media gebruiken, worden ze meer bezorgd.

Ouders trachten het mediagebruik van hun kinderen wel te controleren met regels om de toegang tot en het gebruik ervan te beperken. “Ouders praten weinig over media met hun kinderen om ze te begeleiden. Voor de meeste ouders staat dit gelijk met  'de kat bij de melk zetten.’ Praten en communiceren met je kinderen over digitale media blijkt uit onderzoek net juist een betere manier om zowel het gebruiken zelf, als het kritisch omgaan met die media te versterken,” zegt Hadewijch Vanwynsberghe. “Door er niet over te praten weten heel wat ouders niet altijd wat hun kinderen nu allemaal op digitale media doen en dat ze, soms bewust, soms onbewust, de regels van hun ouders omzeilen.”

Om ouders te ondersteunen in het begeleiden van hun kinderen start Mediawijs.be samen met heel wat partners onder andere Linc vzw, DiGRA en Onderzoeksgroep MIOS Universiteit Antwerpen aan de bouw van een website met heel wat concrete tips en adviezen, die na de volgende zomer gelanceerd wordt.

De belangrijkste resultaten zie je in de infographic in bijlage.

* Mediawijs.be baseerde zich hiervoor op de EU Kids Online survey (2014), de Digimeter (2013), Apestaartjaren 5 (2014), de Participatiesurvey (2014), SCV survey (2014) en Net Children Go Mobile (2014).

* Partners Opvoedingsplatform: Linc vzw, Onderzoeksgroep MIOS Universiteit Antwerpen, DiGRA Flanders, Childfocus, Link in de Kabel vzw, Gezinsbond, Tumult vzw, VAD, Jekino, Locus/Bibnet, EXPOO Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning, MICT - Universiteit Gent, School voor Massacommunicatieresearch KU Leuven, UC Leuven Limburg, KU Leuven - Instituut voor Mediastudies (IMS) - Centrum voor User Experience Onderzoek (CUO), AdLit Team, UGent Culture & Education