Artikel

Waar kan ik terecht?

Auteur(s): 
Wannes Heirman - UA - MIOS

Als je slachtoffer bent van cyberpesten?

In de eerste plaats is het belangrijk dat je over je problemen kan spreken met één van je naaste vrienden. Daarnaast is het ook belangrijk dat je één of meerdere volwassenen inlicht over de cyberpesterijen. Dankzij hun tussenkomst, kan een eerste stap gezet worden om het online pesten te stoppen.

Als je gecyberpest wordt door een medeleerling op school kan je jouw verhaal doen bij een vertrouwensleerkracht (ook wel groene leerkracht genoemd). Je kan ook naar de directie stappen en hen de pesterijen – al dan niet in vertrouwen- melden.

De meeste webpagina’s en online toepassingen die gebruikt worden door jongeren voorzien in een rapporteerfunctie of meldknop. Door op die knop te drukken, licht je eigenlijk de beheerder van de website in dat bepaalde boodschappen niet stroken met het principe van veilig en verantwoord internetgebruik. Als je bepaalde inhoud rapporteert als een pestboodschap, zou de  beheerder normaal moeten overgaan tot de verwijdering van de aanstootgevende boodschap en mogelijk straft hij de poster van de pestboodschap door diens account te blokkeren (al dan niet tijdelijk). Op deze link kan je meer informatie vinden over hoe je aan Facebook kan laten weten dat je gekwetst werd door een bepaalde online boodschap. Ook aan de beheerders van YouTube kan je laten weten dat een videoboodschap niet OK is. Als je op andere websites pestboodschappen tegenkomt, kan je ook naar een rapporteringsknop zoeken. Als je deze niet onmiddellijk vindt, is het ook een optie om een mailtje te sturen naar de websitebeheerder.

Soms kan je het moeilijk vinden om een bepaald probleem direct aan te kaarten met je ouders, leraren of andere personen uit je omgeving. Er zijn echter specifieke organisaties waar je terecht kan met vragen of waar je advies kunt krijgen. Hulpverleners bieden niet alleen een luisterend oor in moeilijke momenten, maar kunnen vanuit hun ervaring gepast advies geven. In België kunnen jongeren contact opnemen met Awel (http://www.awel.be) en de Clicksafe-hulplijn van Childfocus (http://www.clicksafe.be/helpline).

Verder is er ook nog de website van e-cops. Deze website die onder het beheer valt van de federale politie en de federale computer crime unit werd ontworpen om burgers toe te laten om misdrijven die ze tegenkomen op het internet te melden, zodat de politie hiervan op de hoogte wordt gesteld. Let wel op: in het geval je slachtoffer werd van cyberpesten, kan je enkel formeel klacht indienen door naar jouw lokale politiekantoor te trekken.

Als je getuige of omstaander bent van cyberpesten?

Als je getuige bent van cyberpesten op school kan je jouw verhaal doen bij een vertrouwensleerkracht (ook wel groene leerkracht genoemd). Je kan ook naar de directie stappen en hen de pesterijen – al dan niet in vertrouwen- melden.

Indien je op het internet inhoud tegenkomt die naar jouw gevoel niet strookt met veilig en verantwoord internetgebruik (ook cyberpestboodschappen vallen hieronder) kan je op vele websites gebruik maken van een meldknop (soms ook wel aangeduid als ‘rapporteren’). Door op dergelijke meldfunctie te klikken, wordt de beheerder van de website verwittigd over de mogelijk schadelijke inhoud. Indien deze ermee akkoord is dat de inhoud niet strookt met het principe van veilig en verantwoord internetgebruik, kan hij beslissen om de aanstootgevende inhoud te verwijderen of de account van degene die de inhoud postte te blokkeren (al dan niet definitief).

Als getuige of omstaander van cyberpesten kan je ook overwegen om je afkeur te laten blijken ten opzichte van de dader van het cyberpesten. Negatieve reacties van omstaanders verkleinen de kans dat de dader zijn acties nog eens zal herhalen.

Als leerkracht van een klas waar gecyberpest wordt?

Als u aanwijzingen hebt dat in uw klas gecyberpest wordt, dan is het belangrijk dat je bij de leerlingen te rade gaat om te controleren of die vermoedens kloppen. Het is belangrijk dat u vertrouwelijkheid belooft aan leerlingen die tijdens dergelijke gesprekken pesterijen aan het licht brengen. Van zodra u zekerheid heeft dat er gecyberpest wordt, moet u de directie op de hoogte brengen. Deze kan dan in samenspraak met u beslissen om de leerlingen (en in ernstige pestgevallen de ouders) uit te nodigen voor een gesprek dat een eerste aanzet kan vormen tot de oplossing van het probleem.

Als leerkracht om cyberpesten bespreekbaar te maken in de klas?

Indien u als leerkracht (cyber)pesten wenst te bespreken in het kader van een bepaalde les, dan zijn er allerlei websites te vinden op het internet, waar u onder meer goed educatief materiaal en tips kan terugvinden:

  • Klascement: Op dit platform kunnen leerkrachten kennis en tools uitwisselen aan de hand van een leermiddelennetwerk. U kan er voorbeeldlessen (bv. powerpoints, rapporten etc.) terugvinden die meestal werden gemaakt door andere leerkrachten met affiniteit met het pestprobleem.
  • Digitaal Pesten: Deze website richt zich zowel op kinderen (en hun ouders) die gepest worden alsook op leerkrachten die pestproblemen ervaren op school. De website biedt hulp aan kinderen via chat, mail of telefoon. Naast eerstelijnshulp, voorziet de website ook in advies en ondersteuning aan leerkrachten in het omgaan met cyberpesten op school.
  • Kies Kleur Tegen Pesten: Het Vlaams netwerk “Kies Kleur tegen Pesten” is een partnerorganisatie die een aantal verenigingen samenbrengt voor overleg rond preventie en aanpak van pesten op school. Op de website van het netwerk kan u allerlei informatie bekomen over “evidence-based” interventies tegen pesten. De organisatie voorziet ook workshops en educatieve pakketten die gebruikt kunnen worden.
  • Better Internet for Kids: Dit is een website die medegefinancierd wordt door de Europese Unie. Op deze webstek kan u allerlei informatie en tools vinden die door de verschillende lidstaten gebruikt worden om een veilig en verantwoord internetgebruik bij kinderen te bewerkstelligen.
  • Grensoverschrijdend gedrag op school: Op deze website, die onder het beheer valt van het Vlaamse Ministerie van Onderwijs, kan u informatie vinden over de verschillende vormen van antisociaal gedrag die zich kunnen voordoen in een schoolomgeving. Verder staat er ook cijfermateriaal op de website en advies m.b.t. wat je kan doen als er in jouw klas gepest wordt.

Als ouder van een kind dat gecyberpest wordt?

Als medeleerlingen van uw zoon of dochter de dader zijn van cyberpesten, raden we u aan om in samenspraak met uw zoon/dochter in eerste instantie contact op te nemen met de school. Dit kan door bijvoorbeeld de vertrouwensleerkracht (groene leerkracht) te contacteren of door de directie aan te spreken. In samenspraak met uw zoon/dochter en de directie kan dan beslist worden om een gesprek aan te gaan met de cyberpestkop (en in ernstige gevallen ook diens ouders).

  • Het is mogelijk om in samenspraak met uw zoon/dochter de pestboodschap te melden aan de hand van de rapporteringsfunctie van de website (bv. op Facebook of YouTube)  waarop hij/zij gepest werd. In de meest ernstige gevallen van cyberpesten, kan u ook formeel klacht indienen tegen de cyberpestkop door naar de lokale politie te gaan.
  • Voor ouders zijn de cyberpesterijen die hun kinderen treffen dikwijls ook een heel aangrijpende gebeurtenis. Allerlei organisaties zijn actief waarbij u terecht kunt voor eerstelijnshulp, maar ook voor advies en tips. U kan onder meer terecht op:
  • Click Safe: Op deze link kan u terecht voor eerstelijnshulp in het geval uw zoon of dochter slachtoffer werd van cyberpesten. U kan er chatten, mailen en zelfs telefoneren naar een noodnummer (116) wanneer het om acute problemen van cyberpesten gaat. Clicksafe, dat beheerd wordt door Child Focus, kan advies geven om het cyberpesten tegen te gaan en kan u ook doorverwijzen naar andere belangrijke personen om het probleem aan te pakken.
  • Veilig Online: Deze website is een initiatief van de Gezinsbond (in samenwerking met Child Focus). Op de website kan u uitgebreid advies vinden over wat u als ouder best onderneemt, wanneer er vermoedens zijn dat uw zoon of dochter gecyberpest wordt.
  • Mijn Kind Online: Deze website is het Nederlandse kenniscentrum over jeugd en digitale media. U kan er als ouder terecht voor een variëteit aan thema’s gelinkt met jongeren en ICT, onder meer ook cyberpesten. Over deze thema’s kan u op de website tips, rapporten, lesmateriaal en video’s terugvinden.
  • Mediaopvoeding: Op deze Nederlandse website kunnen ouders die een vragen hebben in verband met de media-gerelateerde aspecten van opvoeding terecht. De vragen worden voorgelegd aan en beantwoord door een panel van media- en opvoedkundige experts.

Als ouder van een kind dat betrokken is bij cyberpesten als dader?

Als u vermoedt dat uw zoon of dochter betrokken is bij cyberpesten als dader, is het best dat u hem/haar daar rechtstreeks op aanspreekt. Indien uw kind ontkent dat het iets met cyberpesten te maken heeft, leg hem/haar dan uit waarom je die vermoedens had. Als de vermoedens niet blijken te kloppen, is het niet slecht om uw kind toch even op de impact van cyberpesten te wijzen.

Blijken de vermoedens wel te kloppen, vraag dan aan uw zoon of dochter naar de motivaties voor het online pesten? Werden deze ingegeven door wraak, omdat hij/zij zelf eerder online gepest werd of deed hij/zij het eerder uit plezier of verveling? Als blijkt dat uw kind het deed omwille van eerdere pestervaringen is het belangrijk dat u een idee krijgt van de precieze omstandigheden van deze pesterijen. Zo moet u proberen te weten komen wie de slachtoffers zijn van het cyberpesten. Als deze slachtoffers medeleerlingen zijn van uw zoon of dochter, kan het een goed idee zijn om de school te contacteren (bv. de directie of een vertrouwensleerkracht). In ieder geval moet u uw zoon/dochter ertoe aan te zetten om zich te verontschuldigen bij het slachtoffer. Daarnaast is het ook een goed idee om te informeren of er nog pestboodschappen online staan. Indien dat het geval is, moet u uw kind sterk adviseren om deze boodschap zo snel mogelijk te verwijderen.

Als u uw kind betrapte op cyberpesten, dan is het aan te raden om preventief een oogje in het zeil te houden in de periode nadat de pesterijen werden opgemerkt. Ook kan je in de toekomt best een vinger aan de pols houden door op regelmatige tijdstippen met uw kind te praten over zijn/haar online ervaringen.

Daarnaast zijn er allerlei andere organisaties waar u als ouder terecht kan voor vragen in verband met veilig en verantwoord internetgebruik door uw zoon/dochter:

  • Click Safe: Op deze link kan u terecht voor eerstelijnshulp in het geval uw zoon of dochter slachtoffer werd van cyberpesten. U kan er chatten, mailen en zelfs telefoneren naar een noodnummer (116) wanneer het om acute problemen van cyberpesten gaat. Clicksafe, dat beheerd wordt door Child Focus, kan advies geven om het cyberpesten tegen te gaan en kan u ook doorverwijzen naar andere belangrijke personen om het probleem aan te pakken.
  • Veilig Online: Deze website is een initiatief van de Gezinsbond (in samenwerking met Child Focus). Op de website kan u uitgebreid advies vinden over wat u als ouder best onderneemt, wanneer er vermoedens zijn dat uw zoon of dochter gecyberpest wordt.
  • Mijn Kind Online: Deze website is het Nederlandse kenniscentrum over jeugd en digitale media. U kan er als ouder terecht voor een variëteit aan thema’s gelinkt met jongeren en ICT, onder meer ook cyberpesten. Over deze thema’s kan u op de website tips, rapporten, lesmateriaal en video’s terugvinden.
  • Mediaopvoeding: Op deze Nederlandse website kunnen ouders die een vragen hebben in verband met de media-gerelateerde aspecten van opvoeding terecht. De vragen worden voorgelegd aan en beantwoord door een panel van media- en opvoedkundige experts.

Lees meer over

Inhoud

This should be replaced by the table of contents